اثرات پرتوفراوری گاما بر ویژگی های میکروبی و حسی-چشایی شوید و مرزه تازه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 1. استادیار، گروه پژوهشی پرتوفراوری و دزیمتری، پژوهشکده کاربرد پرتوها، پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای

2 کارشناس علمی-پژوهشی، گروه پژوهشی پرتوفراوری و دزیمتری، پژوهشکده کاربرد پرتوها، پژوهشگاه علوم و فنون هسته ای

10.22104/jift.2021.4952.2046

چکیده

سبزیجات تازه نقش مهمی در سلامتی و پیشگیری از بیماری‌ها دارند و ناقلی مناسب برای انتقال باکتری‌ها، انگل‌ها و ویروس‌های بیماری‌زا به انسان هستند. کاربرد گندزداها مانند کلر، با مخاطرات خاص خود، از راه‌های پاکسازی سبزیجات و پیشگیری از بیماری‌ها است. ماندگاری این محصولات تازه محدود است و پس از سه روز، در شرایط یخچالی غیرقابل مصرف و تبدیل به توده‌ای از ضایعات می‌شوند. پرتودهی تیماری عملی برای ایمنی و افزایش ماندگاری سبزیجات تازه و فراهم نمودن امکان صادرات آن‌ها به بازارهای بین‌المللی است. در این پژوهش اثرات دُزهای پرتودهی گاما kGy 0 (شاهد)، 25/0، 5/0، 75/0 و 1 بر کیفیت میکروبی و حسی-چشایی شوید و مرزه تازه در دمای محیط و °C 4 بررسی شد. مطابق نتایج آماری (P<0.05) بین میانگین دو تیمار از هر کدام از اثرات اصلی دُز، دما و زمان و اثرات متقابل دُز×زمان و زمان×دما اختلاف معنی‌دار وجود داشت. اثر متقابل دُز×دما بر شمارش کپک و مخمر، معنی‌دار نبود. اثر متقابل زمان×دما×دُز در آزمون‌های میکروبی معنی‌دار نیست. در آزمون‌ها‌ی حسی- چشایی بین میانگین دو تیمار اثر اصلی زمان انبارمانی در بررسی پارامترهای نرمی، شکل، طعم، عطر و رنگ اختلاف معنی‌دار آماری وجود دارد. در شرایط انجام آزمایش بین بقیه‌ی تیمارها برای پارامترهای اندازه‌گیری شده‌ی دیگر تفاوت معنی‌دار آماری مشاهده نمی‌شود. مطابق نتایج، نمونه‌های نگهداری شده در دمای محیط به علت بار میکروبی بالا در دو روز اول از چرخه مطالعه حذف شدند. در نمونه‌های پرتودهی تا روز هشتم روند کاهش بارمیکروبی وابسته به دُز مشاهده شد. باکتری‌های بیماری‌زای غذایی اشریشیاکلی و استافیلوکوکوس اورئوس، در نمونه‌های شاهد و kGy 25/0 حضور داشتند. با توجه به نتایج قابل پذیرش از نظر ایمنی میکروبی و حسی و چشایی، در فرآوری سبزی، پرتودهی kGy 5/0 همراه با نگهداری یخچالی (°C 4) می‌تواند در افزایش ماندگاری شوید و مرزه تازه درحدود 8 روز و کاهش ضایعات استفاده شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Effects of Gamma Irradiation on Microbial and Sensory Properties of Fresh Dill and Savory

نویسندگان [English]

  • Samira Berenji Ardestani 1
  • Marzieh Ahmadi-Roshan 2
1 Professor Assistant, Radiation Processing and Dosimetry Research Group, Research School of Radiation Applications, Nuclear Science and Technology Research Institute
2 Research Staff, Radiation Processing and Dosimetry Research Group, Research School of Radiation Applications, Nuclear Science and Technology Research Institute
چکیده [English]

Vegetables play an important role in promoving health and preventing from diseases and they are good carriers to transmit bacteria, parasites, viruses and pathogens to humans. The use of vegetables disinfectants such as chlorine, with their own special risks, is a ways of preventing diseases. Shelf life of these products is limited, after three days at refrigerator, they will lose their consumption and will change to bulk of waste. Irradiation can be a practical treatment to increase safety and shelf-life and exporting of fresh vegetables. In this study, the effects of gamma irradiation doses of 0, 0.25, 0.5, 0.75 and 1 kGy on microbial and sensory qualities of fresh dill and savory at ambient temperature and 4 °C were investigated. According to the statistical results (P<0.05), there was a significant difference the mean of two treatments of main effects of dose, temperature and time, and interaction of dose*time and time*temperature. The interaction of dose*temperature on mold and yeast count was not significant. The effect of time*temperature*dose was not significant on microbial tests. In sensory-taste tests, there was a statistically significant difference between the mean of two main effects of storage time on the parameters of softness, shape, taste, aroma and color. There was no statistically significant difference between other treatments for measured parameters. According to results samples which were stored at ambient temperature due to high microbial load in first two days were removed of study. In irradiated samples, until the eighth day, a dose-dependent reduction of microbial load was observed. Foodborne pathogenic bacteria including E.coli and Staphylococcus aureus were present in control and 0.25 kGy irradiated samples. Considering acceptable results of microbial and sensory assays, gamma irradiation at dose of 0.5 kGy at 4 °C, can enhance shelf life to 8 days and decrease fresh dill and savory wastes.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Gamma irradiation
  • Dill
  • savory
  • Shelf-life

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 24 مرداد 1400
  • تاریخ دریافت: 18 خرداد 1400
  • تاریخ بازنگری: 16 مرداد 1400
  • تاریخ پذیرش: 24 مرداد 1400