ﺳﺎزﻣﺎن ﭘﮋوهشهای ﻋﻠﻤﯽ و ﺻﻨﻌﺘﯽ اﯾﺮانفناوریهای جدید در صنعت غذا2783-350X12420250531Black Grape Juice Concentration via Ohmic-Vacuum Hybrid Heating: Quality Parameters, Energy Consumption and Exergy Efficiencyتغلیظ آب انگور سیاه با استفاده از سیستم ترکیبی گرمایش اهمی-خلاء: پارامترهای کیفی، انرژی مصرفی و راندمان اکسرژی321337154910.22104/ift.2025.7587.2212FAنازیلازندیگروه مهندسی بیوسیستم، دانشگاه کردستان، سنندج، کردستانجلالخدائیگروه مهندسی بیوسیستم، دانشگاه کردستان، سنندج، کردستانحسیندرویشیگروه مهندسی بیوسیستم، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج، کردستانناصربهروزی خزائیگروه مهندسی بیوسیستم، دانشگاه کردستان، سنندج، کردستان، ایرانمحمودکوشش صباگروه مهندسی علوم باغبانی، دانشگاه کردستان، سنندج، کردستانJournal Article20250501In this study, the concentration process of black grape juice using a combined vacuum ohmic heating system was investigated, focusing on the effects of pressure parameters (50, 70, and 100 kPa) and voltage gradient (10, 20, and 30 V/cm) on processing time, specific energy consumption, exergy efficiency, and quality parameters (pH, total phenolic content, and antioxidant activity). The results indicated that increasing the voltage gradient significantly enhanced the heating rate and reduced processing time, while the combination of ohmic heating with vacuum (at 75 and 50 kPa) increased processing time. Specific energy consumption at atmospheric pressure (100 kPa) varied between 1.92 to 2.27 MJ/kg water, while reducing the pressure to 50 kPa led to an increase in specific energy consumption by 4.42 to 5.54 times. The highest exergy efficiency (18.78%) was observed at 100 kPa and a voltage gradient of 30 V/cm. In terms of quality, the reduction in pH (up to 16%) and the retention of total phenolic content (857 mg GAE/100 ml) and antioxidant activity (IC50 = 19.36%) at 50 kPa and a voltage gradient of 10 V/cm yielded the best quality results. Based on the findings, it can be suggested that optimizing the concentration process by selecting appropriate levels of pressure and voltage gradient to achieve a balance between energy efficiency and product quality could be explored in future studies.در این مطالعه، فرایند تغلیظ آب انگور سیاه با استفاده از سامانه ترکیبی گرمایش اهمی-خلاء و تأثیر پارامترهای فشار (۵۰، ۷۰ و kPa ۱۰۰) و گرادیان ولتاژ (10، ۲۰ و V/cm ۳۰) بر زمان فرآوری، انرژی مصرفی ویژه، راندمان اکسرژی، و پارامترهای کیفی ( pH، محتوای فنول کل و فعالیت آنتی اکسیدانی) بررسی شد. نتایج نشان داد افزایش گرادیان ولتاژ، نرخ گرمایش به طور معناداری افزایش و زمان فرآوری را کاهش می دهد. در حالی که ترکیب گرمایش اهمی با خلاء (فشار 75 و kPa50) سبب افزایش زمان فراروی شده است. انرژی مصرفی ویژه در فشار اتمسفر (kPa 100) بین 92/1 تا MJ/kg water 27/2 متغیر بود، در حالی کاهش فشار تا kPa50 سبب افزایش 54/2 الی 42/4 برابری انرژی مصرفی ویژه شده است. بالاترین راندمان اکسرژی (78/18%) در فشار kPa ۱۰۰ و گرادیان ولتاژ V/cm ۳۰ مشاهده شد. از نظر کیفی، کاهش pH (تا ۱۶%) و حفظ محتوای فنول کل (mg GAE/100ml 857) و فعالیت آنتی اکسیدانی (36/19% = IC50) در فشار kPa ۵۰ و گرادیان ولتاژ V/cm 10 بهترین نتایج کیفی بودند. با توجه به نتایج به دست آمده می توان بیان داشت بهینه سازی فرایند تغلیظ با انتخاب سطوح مناسب فشار و گرادیان ولتاژ را برای دستیابی به تعادلی میان کارایی انرژی و کیفیت محصول می تواند در مطالعات آینده مورد بررسی قرار گیرد.https://jift.irost.ir/article_1549_61ed6cad38d633b8873ca00408e8580e.pdfﺳﺎزﻣﺎن ﭘﮋوهشهای ﻋﻠﻤﯽ و ﺻﻨﻌﺘﯽ اﯾﺮانفناوریهای جدید در صنعت غذا2783-350X12420250704Investigation of the effect of drying methods on the quality properties of wild saffron corm (Joghasem)بررسی اثر روشهای خشککردن بر خواص کیفی پیاز زعفران وحشی (جوقاسم)339352155710.22104/ift.2025.7616.2215FAفخرالدینصالحیدانشیار، گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده صنایع غذایی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.حمیدرضاقربانیدانشجوی کارشناسی گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده صنایع غذایی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایرانکیمیاثمریدانشجوی کارشناسی ارشد گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده صنایع غذایی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایرانJournal Article20250515In this study, three drying methods include hot air, microwave, and infrared radiation were used to dry Joghasem (wild saffron corm) (Crocus haussknechtii). Initially, the outer skin of fresh Joghasem corm was removed, and the drying process was conducted at 70°C for hot air, at power levels of 220, 330, and 440 watts for microwave drying, and at 250 watts for infrared drying. After drying, the effective moisture diffusivity coefficient was calculated, and drying kinetics data were fitted using various mathematical models that ultimately, the Page model was selected as the most appropriate model. The dried samples were ground and evaluated for total phenolic content, antioxidant capacity, and color indexes including lightness, redness, and yellowness. The results showed that the highest total phenolic content (1184.92 μg gallic acid per gram) was observed in the sample dried with infrared radiation, which was significantly different from other methods (p<0.05). On the other hand, the highest antioxidant capacity (96%) was recorded in the sample dried using microwave at 440 watts, which also corresponded with the highest effective moisture diffusivity coefficient (1.99 × 10⁻⁸ m²/s) and the shortest drying time. Meanwhile, the lowest lightness index and the highest redness and yellowness indexes were found in the infrared-dried Joghasem powder, showing significant differences compared to other samples (p<0.05). Therefore, considering the high moisture diffusivity, preservation of bioactive compounds, and desirable product color, microwave drying at 440 watts is recommended as the appropriate method for drying Joghasem.در این پژوهش، از سه روش خشککردن شامل هوای داغ، امواج مایکروویو و پرتو فروسرخ برای خشککردن جوقاسم (پیاز زعفران وحشی) (Crocus haussknechtii) استفاده شد. ابتدا پوست پیاز جوقاسم تازه جدا و فرآیند خشککردن با دمای 70 درجه سلسیوس برای هوای داغ، توانهای 220، 330 و 440 وات برای مایکروویو و توان 250 وات برای فروسرخ انجام گرفت. پس از خشککردن، ضریب نفوذ مؤثر رطوبت محاسبه و دادههای سینتیک خشککردن با مدلهای مختلف ریاضی برازش شد که در نهایت، مدل پیج بهعنوان مناسبترین مدل انتخاب گردید. نمونههای خشکشده آسیاب و از نظر مقدار فنل کل، ظرفیت آنتیاکسیدانی و شاخصهای رنگ شامل روشنایی، قرمزی و زردی مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که بیشترین مقدار فنل کل (92/1184 میکروگرم گالیک اسید در گرم) مربوط به خشککردن با فروسرخ بوده و از نظر آماری با سایر روشها تفاوت معناداری داشت (p<0.05). از سوی دیگر، بیشترین ظرفیت آنتیاکسیدانی در نمونه خشکشده با مایکروویو، هنگام استفاده از توان 440 وات مشاهده شد (96 درصد)، که همراستا با بیشترین ضریب نفوذ مؤثر رطوبت (m2s-1 8-10×99/1) و کمترین زمان خشککردن بود. درعینحال، کمترین مقدار شاخص روشنایی و بیشتر مقدار شاخصهای قرمزی و زردی مربوط به پودر جوقاسم خشکشده توسط خشککن فروسرخ بود که از نظر آماری اختلاف معناداری با سایر نمونهها داشت (05/0>p). بنابراین، با در نظر گرفتن ضریب نفوذ رطوبت بالا، حفظ ترکیبات فعال زیستی و رنگ مطلوب محصول، روش مایکروویو با توان 440 وات بهعنوان گزینهی مناسب برای خشککردن جوقاسم توصیه میشود.https://jift.irost.ir/article_1557_b5fe5d0b5bc1607abfe6d03fc3fe1828.pdfﺳﺎزﻣﺎن ﭘﮋوهشهای ﻋﻠﻤﯽ و ﺻﻨﻌﺘﯽ اﯾﺮانفناوریهای جدید در صنعت غذا2783-350X12420250723Design and Fabrication of a Novel Electronic Sensor for Detecting Spoilage in Milkطراحی و ساخت یک سنسور الکترونیکی جدید به منظور تشخیص فساد در ماده غذایی شیر353372156310.22104/ift.2025.7689.2220FAعلیخوشچهره1گروه مهندسی برق، دانشگاه صنعتی کرمانشاه، کرمانشاهمحمد امیرستاریگروه مهندسی برق، دانشگاه صنعتی کرمانشاه،عمر حامدشاهگروه مهندسی مکانیک و مرکز تحقیقات هوش مصنوعی، دانشگاه عجمان، عجمان، امارات متحده ی عربیغلامحسینروشنیگروه مهندسی برق، دانشگاه صنعتی کرمانشاه،Journal Article20250611Evaluating the quality and safety of milk, a vital component of human nutrition, is of paramount importance. Traditional methods for assessing milk quality, primarily based on chemical tests, are reliable but suffer from high costs, time-consuming processes, and the need for sample destruction. In contrast, microwave sensing technology, particularly using microstrip sensors, offers a novel, cost-effective, non-destructive, and real-time approach. These sensors detect quality changes, including spoilage, by analyzing frequency response variations driven by the material's dielectric properties. This study aimed to design, fabricate, and evaluate a novel microstrip sensor for detecting milk spoilage trends using microwave signals. A microstrip sensor with two passband regions was designed in ADS software and fabricated. Ten commercial milk samples, prepared under identical conditions, were collected over ten consecutive days and stored at a controlled temperature (21°C). The scattering parameter (S21) for each 180 ml sample was measured using a vector network analyzer (VNA). Results showed significant S21 changes in the first passband (1807–2466 MHz) as samples aged. The highest sensitivity was observed at 2166 MHz, with a 7.02 dB amplitude difference between the freshest and most spoiled samples, approximately 105 times the standard deviation (0.067 dB), indicating high resolution and statistical significance. Other frequencies, such as 1807 MHz, showed similar reliable trends. The proposed microstrip sensor is an efficient, accurate, and rapid tool for non-destructive, real-time milk spoilage monitoring, serving as a viable alternative to costly and time-consuming laboratory methods in the food industry.ارزیابی کیفیت و سلامت شیر، به عنوان یکی از مواد غذایی ضروری در تغذیه انسان، از اهمیت ویژهای برخوردار است. روشهای سنتی تشخیص کیفیت شیر، عمدتاً بر پایه آزمونهای شیمیایی استوارند که علیرغم قابلیت اطمینان، با معایبی همچون هزینه بالا، زمانبر بودن و نیاز به تخریب نمونه همراه هستند. در مقابل، فناوری سنجش مایکروویو، به ویژه با استفاده از سنسورهای مایکرواستریپ، به عنوان یک رویکرد نوین، پتانسیل ارائه روشی کمهزینه، غیرمخرب و بلادرنگ را داراست. این سنسورها با تحلیل تغییرات پاسخ فرکانسی ناشی از خصوصیات دیالکتریک ماده تحت آزمایش، امکان شناسایی تغییرات کیفیت، از جمله فساد را فراهم میکنند. این پژوهش با هدف طراحی، ساخت و ارزیابی یک سنسور مایکرواستریپ جدید برای تشخیص روند فساد در شیر با استفاده از امواج مایکروویو انجام شده است. یک سنسور مایکرواستریپ با دو ناحیه گذردهی در نرمافزار ADS طراحی و ساخته شد. ده نمونه شیر تجاری با شرایط یکسان، در ده روز متوالی تهیه و در دمای کنترلشده (℃21) نگهداری شدند. در روز آزمایش، پارامتر پراکندگی (S21) برای هر نمونه با حجمml 180 با استفاده از تحلیلگر شبکه برداری (VNA) اندازهگیری شد. نتایج نشان داد که تغییرات محسوسی در پارامتر S21 در ناحیه گذردهی اول (MHz 1807 تا MHz 2466) با افزایش عمر نمونهها رخ میدهد. بیشترین حساسیت و تفاوت معنادار در فرکانسMHz 2166 مشاهده شد؛ در این فرکانس، اختلاف دامنه بین تازهترین (سالمترین) و کهنهترین (فاسدترین) نمونهdB 02/7 بود. این میزان اختلاف، حدود 105 برابر انحراف استاندارد (0.067 دسیبل) بود، که نشاندهنده تفکیکپذیری بالا و معناداری نتایج است. فرکانسهای دیگری مانند MHz 1807 نیز روند مشابه و قابل اتکایی را نشان دادند. سنسور مایکرواستریپ ارائهشده، ابزاری کارآمد، دقیق و سریع برای پایش غیرمخرب و بلادرنگ فساد شیر است و جایگزینی مناسب برای روشهای آزمایشگاهی پرهزینه و زمانبر در صنایع غذایی محسوب میشود.https://jift.irost.ir/article_1563_994d9ac9d2ff0c268b810bf49753757b.pdfﺳﺎزﻣﺎن ﭘﮋوهشهای ﻋﻠﻤﯽ و ﺻﻨﻌﺘﯽ اﯾﺮانفناوریهای جدید در صنعت غذا2783-350X12420250723The use of bacteriophages, a new biological approach to food safetyاستفاده از باکتریوفاژها، یک رهیافت جدید بیولوژیک در سلامت مواد غذایی373394156610.22104/ift.2025.7699.2221FAراحلهمجدانیگروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه مراغه، مراغه، ایرانسمیراقائمیگروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه مراغه، مراغه، ایرانمیتراعلیزادهگروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه مراغه، مراغه، ایرانJournal Article20250629Food security is one of the most important and effective issues in the world today, especially in developing countries, and addressing this issue and providing solutions for sustainable food security is of great importance. In this regard, phages, due to their unique characteristics, have been proposed as a high-potential option for combating infections resulting from food contamination. The high antibacterial potential of phages in the field of various foods, including milk, meat, cheese, vegetables, and fresh fruits that are consumed raw and unprocessed, has been reported in various studies. Bacteriophages have no negative or destructive effects on foods and have also been able to help maintain the freshness and taste of food, which is especially satisfying the needs and expectations of consumers, especially in the field of maintaining the quality of food with minimal processing. Also, due to the high resistance of phages to temperature and pH changes, their use is possible in three main sectors of the food industry, namely primary production, disinfection during production, and as biological preservatives. In addition, commercial phage products such as Listshield, ListexP100, and other phage mixtures have also shown promising effects in reducing the microbial load of food to combat pathogenic bacterial agents. The use of bacteriophages as an effective biological strategy in biological control can help increase food safety and reduce the risks of microbial contamination, which will ultimately lead to public health. However, further research is essential for the widespread use of this biological approach in the food industry.امنیت غذایی امروزه به عنوان یکی از مسایل بسیارمهم و موثر در دنیا بخصوص در کشورهای در حال توسعه مطرح می باشد که پرداختن به این موضوع و ارائه راهکارهایی جهت امنیت پایدار مواد غذایی از اهمیت بسزایی برخوردار است. در این میان فاژها به دلیل دارابودن خصوصیات منحصر به فرد، به عنوان یک گزینه دارای پتانسیل بالا برای مبارزه با عفونت های حاصل از آلودگیهای مواد غذایی مطرح شده اند. پتانسیل بالای ضدباکتریایی فاژها در زمینه مواد غذایی مختلف از جمله شیر، گوشت، پنیر، سبزیجات و میوه های تازه که به صورت خام و فرآوری نشده مصرف میشوند در مطالعات مختلف گزارش شده است. باکتریوفاژ ها هیچ تاثیر منفی و مخربی بر مواد غذایی نداشته و نیز توانسته اند به حفظ تازگی و طعم غذا کمک کنند که این مورد بخصوص تامین کننده نیاز و انتظار مصرف کنندگان به ویژه در زمینه حفظ کیفیت مواد غذایی با حداقل فرآوری می باشد. همچنین به دلیل مقاومت بالای فاژها در مقابل تغییرات دمایی و pH، استفاده از آن ها در سه بخش اصلی صنایع غذایی یعنی تولید اولیه، ضدعفونی در حین تولید و نیز به عنوان نگهدارنده های زیستی میسر می باشد. علاوه بر این، محصولات تجاری فاژی مانند Listshield، ListexP100 و همچنین مخلوطهای فاژی دیگر نیز برای مقابله با عوامل باکتریایی بیماریزا در مواد غذایی اثرات امیدوارکننده ای را در کاهش بار میکروبی مواد غذایی نشان داده اند . استفاده از باکتریوفاژ ها به عنوان یک راهکار بیولوژیک موثر در کنترل زیستی، میتواند به افزایش ایمنی مواد غذایی و کاهش خطرات ناشی از آلودگی های میکروبی کمک کند که در نهایت منجر به سلامت عمومی خواهد شد. با این حال انجام تحقیقات بیشتر جهت بهره برداری گسترده از این رهیافت بیولوژیک در صنایع غذایی اهمیت بسزایی دارد.https://jift.irost.ir/article_1566_5883db0e52f88b22433567757ed4b36f.pdfﺳﺎزﻣﺎن ﭘﮋوهشهای ﻋﻠﻤﯽ و ﺻﻨﻌﺘﯽ اﯾﺮانفناوریهای جدید در صنعت غذا2783-350X12420250723Investigation of physicochemical, rheological and sensory characterization of caramel produced from fructoseبررسی ویژگیهای فیزیکوشیمیایی، رئولوژیکی و حسی کارامل تولیدشده از فروکتوز395414156710.22104/ift.2025.7724.2224FAاحسانفیروزیگروه مهندسی علوم و صنایع غذایی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایراناکرمشریفیدانشگاه آزاد قزوینمیلادپروپالایشگاه غلات زَر، گروه صنعتی پژوهشی فرهیختگان زرنام، کرج، ایرانJournal Article20250709Caramel color is among the most widely used additives in the food industry. This study aimed to produce caramel from fructose and evaluate its physicochemical, rheological, and sensory properties. Fructose-based caramel was prepared using four different methods at 100°C (Method 1: 84.06% fructose + 7.10% ammonia + 8.84% sulfuric acid, 90 min, Method 2: 79.01% fructose + 9.35% ammonia + 11.63% sulfuric acid, 90 min, Method 3: 91.85% fructose + 3.34% ammonia + 4.83% sulfuric acid, 4 h and Method 4: 88.93% fructose + 4.53% ammonia + 6.54% sulfuric acid, 4 h). The samples were analyzed for browning index, reducing power, hydroxymethylfurfural content, total phenolic compounds, antioxidant capacity, color, viscosity, and sensory characteristics. The results indicated that Method 1 produced superior aroma, color, and chewiness, while Method 2 showed better viscosity, hue angle, and sweetness intensity. The highest antioxidant activity was observed in the control sample (70.48%), and the lowest in the sample from Method 4 (29.04%). The highest total phenolic content was also found in the control (1276.7 mg gallic acid/g), followed by the caramel from Method 1 (1151.9 mg gallic acid/g). The lowest phenolic content was recorded in the sample from Method 2. In addition, HPLC analysis identified sinapic acid (1262.9 mg/mL), protocatechuic acid (926.1 mg/mL), catechin (501.6 mg/mL), and ellagic acid (220.09 mg/mL) as the main phenolic compounds in the caramel samples.رنگ کارامل از جمله رنگهای پرکاربرد در صنایع غذایی است. هدف این پژوهش، تولید کارامل از فروکتوز و بررسی ویژگیهای فیزیکوشیمیایی، رئولوژیکی و حسی آن بود. کارامل فروکتوز با چهار روش مختلف در دمای ۱۰۰ درجه سلسیوس تهیه شد (روش اول: 06/84٪ فروکتوز + 10/7٪ آمونیاک + 84/8٪ اسید سولفوریک، ۹۰ دقیقه؛ روش دوم: 01/79 % فروکتوز + 35/9٪ آمونیاک + 63/11٪ اسید سولفوریک، ۹۰ دقیقه؛ روش سوم: 85/91 % فروکتوز + 34/3٪ آمونیاک + 83/4 ٪ اسید سولفوریک، ۴ ساعت؛ روش چهارم: 93/88٪ فروکتوز + 53/4٪ آمونیاک + 54/6 ٪ اسید سولفوریک، ۴ ساعت). نمونهها از نظر شاخص قهوهای شدن، قدرت احیاکنندگی، هیدروکسیمتیلفورفورال، ترکیبات فنولی، ظرفیت آنتیاکسیدانی، رنگ، ویسکوزیته و ویژگیهای حسی بررسی شدند. نتایج نشان داد روش اول از نظر عطر، رنگ و قابلیت جویدن و روش دوم از نظر ویسکوزیته، زاویه هیو و شدت شیرینی برتری دارد. بیشترین فعالیت آنتیاکسیدانی مربوط به نمونه کارامل شاهد با 48/70 درصد و کمترین فعالیت آنتیاکسیدانی مربوط به نمونه کارامل تهیه شده به روش چهارم با 04/29 درصد بود. همچنین بیشترین میزان ترکیبات فنولی مربوط به نمونه کارامل شاهد با 7/1276 میلیگرم اسید گالیک در هر گرم بود. پس از آن نمونه کارامل فروکتوز تهیه شده به روش اول ترکیبات فنولی برابر با 9/1151 میلیگرم اسید گالیک/ گرم داشت که این میزان نسبت به نمونههای کارامل تهیه شده به سه روش دیگر بیشتر بود. کمترین میزان ترکیبات فنولی مربوط به نمونه کارامل تهیه شده به روش دوم بود. علاوه بر این نتایج ارزیابی پروفایل ترکیبات فنولی موجود در نمونه کارامل با استفاده از روش کروماتوگرافی مایع با فشار بالا (HPLC) نشان داد که ترکیبات فنولی شناسایی شده در نمونه کارامل شامل سیناپیک اسید (9/1262 میلیگرم/ میلیلیتر)، پروتوکاتچوئیک اسید (1/926 میلیگرم/ میلیلیتر)، کاتچین (6/501 میلیگرم/ میلیلیتر) و الاگیک اسید (09/220 میلیگرم/ میلیلیتر) بود.https://jift.irost.ir/article_1567_1bc597b88fb93bc1b2e02e6b5bef8555.pdfﺳﺎزﻣﺎن ﭘﮋوهشهای ﻋﻠﻤﯽ و ﺻﻨﻌﺘﯽ اﯾﺮانفناوریهای جدید در صنعت غذا2783-350X12420250723Investigation of sterols, fatty acids, and qualitative indicators of lipid extract from green tiger shrimp (Penaeus semisulcatus) by-productsبررسی استرولها، اسیدهای چرب و شاخصهای کیفی عصاره لیپیدی حاصل از محصولات جانبی میگوی ببری سبز (Penaeus semisulcatus)415431156810.22104/ift.2025.7605.2214FAزهراموسویگروه فرآوری محصولات شیلاتی، دانشکده علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایرانسید فخرالدینحسینیگروه فرآوری محصولات شیلاتی، دانشکده علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایرانJournal Article20250504Raw material residues from shrimp processing are a valuable source of bioactive compounds, such as lipids and astaxanthin (a carotenoid with potent antioxidant properties) for applications in the food, pharmaceutical, and cosmetic industries. Extracting these compounds not only mitigates the environmental impact of shrimp processing waste but also offers significant economic benefits. The present study aimed to extract astaxanthin-rich lipids from green tiger shrimp (Penaeus semisulcatus) by-products and evaluate their sterol and fatty acid profiles, astaxanthin content, and quality indices. The results demonstrated a lipid extraction efficiency of 2.81%, with an astaxanthin recovery rate of 10.34 mg/100 g of oil and a favorable colorimetric index (a* = 18.13), indicating high color quality. Gas chromatography (GC) analysis revealed that the lipid extract was rich in omega-3 polyunsaturated fatty acids (ω-3 PUFAs) (12.48%), underscoring its nutritional significance. The cholesterol content of the shrimp lipid extract was approximately 570 mg/100 g of oil, consistent with typical values reported for marine-derived products. Lipid composition analysis identified 13 distinct compounds, with Cholesta-3,5-diene being the most abundant. Furthermore, the oxidative stability of the extract was confirmed by low oxidation indices (peroxide value: 2.21 mg cumene hydroperoxide/kg lipid; thiobarbituric acid-reactive substances (TBARS): 0.31 mg malonaldehyde (MDA)/kg lipid), indicating good shelf-life potential. These findings highlight green tiger shrimp by-products as a promising source of bioactive compounds and beneficial fatty acids, suitable for utilization in food, pharmaceutical, and cosmetic applications.باقیماندههای مواد خام حاصل از فرآوری میگو منبعی از مواد زیستفعال ارزشمند (مانند لیپیدها و آستازانتین، یک کاروتنوئید با ظرفیت آنتیاکسیدانی بسیار قوی) جهت استفاده در صنایع غذادارویی و آرایشیبهداشتی هستند. استخراج این ترکیبات نه تنها میتواند اثرات زیستمحیطی مرتبط با ضایعات حاصل از فرآوری میگو را کاهش دهد، بلکه منجر به مزایای اقتصادی نیز میگردد. لذا، هدف از مطالعه حاضر، استخراج عصاره لیپیدی غنی از آستازانتین از محصولات جانبی میگوی ببری سبز (Penaeus semisulcatus) و بررسی استرولها، اسیدهای چرب، میزان آستازانتین و شاخصهای کیفی عصاره لیپیدی استخراجشده بود. نتایج نشان داد بازده استخراج لیپید 81/2%، میزان بازیابی آستازانتین 34/10 میلیگرم/صد گرم روغن و شاخص رنگسنجی a* که بیانگر کیفیت مناسب رنگی است 13/18 بود. بررسی ترکیب اسیدهای چرب با آنالیز کروماتوگرافی گازی (GC) نیز نشان داد عصاره لیپیدی میگو غنی از اسیدهای چرب چندغیراشباع امگا-3 (ω-3 PUFA) (48/12%) میباشد که اهمیت این منبع لیپیدی را نشان میدهد. مقدار کلسترول موجود در عصاره لیپیدی میگو در حدود 570 میلیگرم/صد گرم روغن بود که مطابق مقادیر گزارش شده در خصوص محصولات دریایی بود. همچنین، آنالیز ترکیبات لیپیدی نشان داد که عصاره لیپیدی از 13 ترکیب مختلف تشکیل شده است که بیشترین مقدار مربوط به ترکیب Cholesta-3,5-diene میباشد. بررسی پایداری اکسایشی عصاره لیپیدی نیز مؤید آن بود که مقادیر شاخصهای اکسیداسیون (پراکسید: 21/2 میلیگرم هیدروپروکسید کومن/کیلوگرم لیپید و اسید تیوباربیتوریک: 31/0 میلیگرم مالونآلدئید/کیلوگرم لیپید) در سطح مطلوبی قرار دارد. این ویژگیها، محصولات جانبی میگوی ببری سبز را بهعنوان یک منبع با ارزش از ترکیبات زیستفعال و اسیدهای چرب مفید معرفی میکند که میتواند در صنایع غذایی، غذادارویی و آرایشیبهداشتی مورد استفاده قرار گیرد.https://jift.irost.ir/article_1568_22ce3b97056587328b6fd03cbf5362d7.pdf